Kulturoznastwo
Chciałoby się powiedzieć, że kultura to termin oczywisty, że każdy z nas przedstawia pewien poziom kultury. Cóż, byłoby pięknie, gdyby tak było w rzeczywistości. Jednak niewielu zdaje sobie sprawę, że aby wiedzieć o kulturze wszystko, trzeba się wyjątkowo mocno przygotować w tej kwestii. Kulturoznawstwo. To dziadzina nauki, część nauk humanistycznych, badająca kulturę i zgłębiająca wiedzę o niej. Jest to również przedmiot studiów, kierunek, który można studiować po zdaniu matury. Jeżeli chcesz zgłębić wiedzę o kulturze, jest to tematyka idealna dla ciebie. Na kulturę narodu składa się kilka czynników. Bez któregokolwiek z nich, kultura jest jakoby niepełna i jeśli tylko się pojawi lub ulegnie zmianie, zmienia się także cała kultura narodowa. Czynnikami tymi są: muzyka, malarstwo, rzeźba, literatura, filozofia, religia, pieśni i hymny, język, stroje ludowe, tradycje i historia. Ta ostatnia ma największy wpływ na kulturę narodu. Wiele kultur kształtowało się przez wieki, a kiedy na drodze narodu powstawała jakaś przeszkoda, kultura zmieniała się, stawała murem za swoimi wyznawcami. Często jest tak, że kultura i tradycja, to jedyna w pełni wartościowa rzecz, jaką ma szeregowy obywatel kraju. Jednak aby docenić kulturę narodu, trzeba doceniać kraj. Bez tego ani rusz. I to chyba właśnie dlatego Polacy są uznawani za niekulturalnych. Nic w tym dziwnego. Współczesna polityka naszego kraju zabija w Polakach wszelkie skłonności patriotyczne. Młodzież woli wyjechać za granicę i uznać ten obcy kraj za swój, niż znosić wieczne upokorzenia ze strony naszego rządu. Co za tym idzie, wniosek jest jeden. To nie Polacy są niekulturalni, tylko polski rząd. Poprzez swoje nieudolne próby wyzwolenia w Polakach zamiłowania do tradycji, zabijają ją w wyjątkowo perwersyjny sposób na oczach całego świata. A nikt się temu nie sprzeciwia. Dlaczego? Ponieważ brak kultury stał się kulturą Polaków. Jeśli spotyka się za granicą Polaka, to już wiadomo, że cham, że nie ma zasad. I poniekąd tak jest. Kraj nie wpaja swoim młodym obywatelom podstawowych zasad kultury narodowej, stąd też tak okropne niedociągnięcia i wyjątkowo niekorzystny wizerunek w świecie.
Mówiąc: kultura, co właściwie mamy na myśli? Piękno polskiego języka polega na tym, że jedną rzecz możemy opisać kilkoma słowami, które w przybliżeniu znaczą mniej więcej to samo. Co jednak, kiedy na jedno określenie przypadka kilka znaczeń? Sprawa w sumie nie jest aż tak trudna. Słowo „kultura” pochodzi z łaciny i znaczy „uprawa ziemi”. Generalnie definicja kultury mówi o tym, że jest ona całokształtem materialnego i duchowego dorobku danej społeczności. Czy tak do końca jest? Niekoniecznie. Kiedy mówimy o kulturze, musimy pamiętać, że każdy może zrozumieć nas nieco inaczej. W tym calu należałoby zgłębić wiedzę na temat, czym tak naprawdę kultura jest. Zaczynamy od kultury osobistej. Człowiek dobrze wychowany zawsze wie, jak się zachować, potrafi znaleźć odpowiednie słowa, które nie obrażają nikogo, a potrafią zdziałać cuda. Taka osoba wie, jak zachować się przy stole, jak do niego nakryć i jak podawać posiłki. Innym elementem kultury, jest ogólnopojęta sztuka. Nie tylko dzieła plastyczne. Te oczywiście także, najwięksi malarze narodu wchodzą w skład kanonu kulturowego. Sztuka jednak składa się również z kilku innych elementów. Muzyka klasyczna, współczesna, literatura klasyczna i współczesna, film, teatr… Wiele elementów mających ogromne znaczenie dla rozwoju kultury narodu. Kolejnym elementem kultury, są wierzenia, wartości duchowe i filozofia. Każdy naród ma religię przewodnią i patrona. Oczywiście, w większości krajów panuje wolność wyznania, jednak zawsze jest jakiś jeden, dominujący rodzaj. Dzięki temu można tak pokierować krajem i ludźmi, żeby wszystko składało się w całość. Jeśli dominującą religią jest katolicyzm, to publicznie będzie się obchodzić katolickie święta, część z nich ustawowo będzie dniami wolnymi. Jeśli inna religia, to kraj będzie podporządkowany nieco innym regułom. I dzięki temu utrwala się także kultura narodu, który poprzez celebrowanie wyznaczonych uroczystości, tworzy tradycje, odpowiedzialne za rozwój kultury. Jedno słowo, wiele znaczeń. Trzeba tylko wiedzieć, o czym ktoś mówi do nas albo my mówimy do kogoś.
Duma ze swojej kultury powoli przemija. Najmłodsze pokolenie jest pod wpływem globalizacji, co także wypaczyło w pewnym stopniu przynależność kulturową młodych ludzi. Kiedyś, kiedy góral wyprowadzał się do Warszawy, miał problem ze zrozumieniem swojego języka, jak i zachowania spowodowanego wpływem swojej rodzimej kultury góralskiej. A teraz? W szkołach uczy się uniwersalnego języka Polskiego, dodatkowo języków obcych pochodzących spoza naszego kraju. A przecież warto by było odnowić pewne przyzwyczajenia i uczyć dzieciaki rodzimej gwary, a przez to i kultury. Najmocniej do swojej gwary i kultury przywiązane są dwie nacje. Górale, którzy tak silnie kochają góry, tak bardzo ufają, że ich kultura opiera się na sile gór, że nie ma możliwości, aby całkowicie odciąć się od swoich góralskich korzeni. Oczywiście, młodzi posługują się zarówno gwarą góralską, jak i czystą polszczyzną, co znacznie ułatwia im życie w pewnych sytuacjach. Drugą nacją są Ślązacy. Jednak tutaj gwara powoli wymiera wraz ze starszym pokoleniem. Młodzież niechętnie posługuje się gwarą, po prostu jej nie zna, co sprawia, że kultura śląska trwa najsilniej tylko w przedstawicielach starszych pokoleń. Wymiera. A czy tak powinno być? W szkołach wprowadzono parę lat temu nowy przedmiot. Wiedza o sztuce. Innym, również nowym wynalazkiem, jest wiedza o kulturze. Jednak na tym drugim zbyt dużą wagę przykłada się do kultury w sensie ogólnym. Rozmawia się o muzyce, sztuce, teatrze i innych tego typu rzeczach. Młodzież nie bardzo się tym interesuje, w konsekwencji godzina lekcyjna jest w zasadzie zmarnowana. A jakby tak zacząć uczyć kultur regionalnych, w zależności od regionu, w jakim mieści się szkoła? Być może takie zabiegi doprowadziłyby w konsekwencji do tego, że ani gwara, ani żadne inne elementy kultury regionalnej, nie zanikałyby wraz ze śmiercią starszego pokolenia. Młodzi może chętniej używaliby gwary, nie byliby piętnowani za jej używanie. Język polski i gwara powinny współpracować ze sobą na jednym poziomie, jako równorzędne siostry.
Mówiąc o kulturze Polski nie można nam pominąć Ślązaków. Śląsk to region naszego kraju nieco bardziej doświadczony historycznie, niż inne. To tutaj odbywały się plebiscyty, tutaj zaczynały się powstania, ale przede wszystkim to tu zaczęła się wojna. Od najazdu na radiostację w Gliwicach. Dzięki takim właśnie historycznym porywom, kultura śląska stała się wyjątkowo patriotyczna. Kiedyś Ślązacy nie uważali się za Polaków. Bo i nie mieli do tego podstaw. Śląsk był ziemią niczyją, raz należał do Polski, raz do Niemiec i tak w kółko. Dlatego właśnie teraz, kiedy już wiadomo na pewno, że Śląsk jest Polski, Ślązacy w końcu mogą poczuć swoje korzenie. To bardzo wpłynęło na ich rozwój kulturalny. Zwłaszcza na język. Pomimo tego, że Ślązacy mówią po polsku, każdy, kto zna język polski, w mniejszym bądź większym stopniu zrozumie mieszkańca Śląska, to pewne zwroty pozostaną niezrozumiałe. Dzieje się tak, ponieważ gwara śląska jest połączeniem języka polskiego z niemieckim, zachowując pewne cechy obydwu dialektów. Z przewagą języka Polskiego. Co ciekawe, część zwrotów z gwary śląskiej jest niezrozumiałych zarówno dla Niemców, jak i dla Polaków. Kultura Śląska nieodłącznie kojarzy się także z górnictwem węgla kamiennego. To tutaj znajduje się najwięcej kopalń naszego kraju, stąd do całej reszty Polski (i nie tylko) przewożony jest węgiel niezbędny do ocieplania naszych domów. Największe kopalnie, najbardziej znane, to kopalnia Chwałowice w Rybniku czy kopalnia Sośnica w Gliwicach. Oczywiście jest ich znacznie więcej (Pszów, Knurów, Jastrzębie, itd.), jednak te są najbardziej rozpoznawalne. Kultura Śląska naznaczona przez górnictwo cechuje się dominacją koloru czarnego. Strój górnika jest czarny, nawiązuje to do tego, że przecież czarny jest węgiel. Kolory na czapach górników są uzależnione od pozycji i funkcji górnika. Tradycyjne stroje śląskie są bardzo podobne do podhalańskich. Zwłaszcza te dla kobiet. Kultura śląska i Podhala czy Podkarpacia są ze sobą związane, poprzez bliskie swoje sąsiedztwo, stąd pewne podobieństwa w strojach i gwarze.
Każdy kraj ma swoją indywidualną kulturę. Często nawet kilka, jeśli spojrzeć na poszczególne regiony danego państwa oraz wszelkiego rodzaju mniejszości społeczne. W Polsce możemy zaobserwować wiele kultur. Najpopularniejszą z nich jest kultura góralska. Dlaczego? Ponieważ jest najmocniej eksponowana. Muzyka góralska jest już jakoby częścią kanonu współczesnej muzyki rozrywkowej. Początek tego rozwoju zawdzięcza taki zespołom, jak Golec uOrkiestra czy Zakopower. Dzięki nim cała reszta naszego kraju zdała sobie sprawę, jak odmienną może być muzyka pochodząca z serca gór. Charakteryzuje się ona przede wszystkim oryginalnym brzmieniem bazującym na instrumentach smyczkowych. Cała kultura góralska jest zawarta w jej muzyce. Kultura góralska kojarzy się także ze strojami galowymi górali. Oczywiście, na co dzień żaden góral nie chodzi w kierpcach, aczkolwiek od wielkiego dzwonu tak właśnie część z nich się ubiera, eksponując tym samym swoją kulturę i jej walory. Górale słyną z zamiłowania do wszystkiego, co Boskie. Bóg jest dla nich częścią życia tak nieodłączną i niezmienną od lat, że Jego obecność odbija się w kulturze góralskiej. Wiele pieśni góralskich ma w swoich słowach odwołanie do Boga lub bóstwa porównywanego do Boga. Często pieśni zwrócone są bezpośrednio do Boga jako modlitwa lub błaganie, umiłowanie jego wielkości i majestatu objawiającego się w samych górach. Dodatkowym atutem kultury góralskiej jest jej w zasadzie całkowita anonimowość. Kiedy mówi się o pieśni, bardzo rzadko kiedy można dopasować ją do nazwiska autora. Górale bardzo szanują swoją kulturę, dbają o tradycję i przekazują ją z pokolenia na pokolenie. To kwestia honoru. Szanują to, co odziedziczyli po swoich przodkach. Kultura góralska cechuje się niesamowitą siłą, którą górale potrafią przekazywać wszystkim innym Polakom i nie tylko. Nie bez przyczyny polscy górale są uważani za najbardziej gościnnych i najbardziej ukulturowionych ludzi w Europie. Kultura i tradycja są ich siłą, której nie można ich pozbawić.