Bosch
Renesans nie tworzyli tylko artyści włoscy. Na terenach północnej Europy, Niderlandach, malarze wnosili swój wkład w rozwój sztuki. Jednym z artystów, które miał inne spojrzenie na rzeczywistość był Hieronim Bosch.
Jego twórczość jest specyficzna, charakteryzuje się symboliką i alegorią. Nie bał podejmować się tematów dotyczących ciemniejszej strony człowieka. Pokazywał na swych obrazach grzeszność i niedoskonałość ludzi. Najprawdopodobniej swym podejściem do sztuki zainspirował surrealistów, tworzących dużo później niż Bosch.
Artysta wychowywał się w rodzinie malarzy, więc od dzieciństwa miał styczność ze sztuką. Mógł w ten sposób rozwijać swój zmysł artystyczny. Niestety, jako nastolatek doznał traumatycznych przeżyć, co w znacznym stopniu wpłynęło na jego dalszą twórczość. Niektórzy z ówczesnym mu ludzi uważali, że obrazy Boscha były malowane z powodu sympatii artysty dla heretyków i ideologii sprzecznych z chrześcijańską. Jednak współcześni badacze tego nie potwierdzają, a wręcz sugerują, że artysta podejmował tematy zgodne z przyjętą w średniowieczu doktryną.
Mimo wszelkich obaw, malarz był na tyle popularny, by dostawać zamówienia z zagranicy. W 1488 roku dołączył do konserwatywnej grupy religijnej Bractwa Pani Naszej. Twórczość Boscha obejmuje zlecenia zrealizowane na polecenia kościoła katolickiego jak i sekty Wolnego Ducha. Stworzył kilka tryptyków np. „Ogród ziemskich rozkoszy”. Dość kontrowersyjnym dziełem jest obraz „Leczenie głupoty”, który przedstawia chirurgiczne usuwanie głowy mężczyźnie.
Obrazem, który rozsławił jego imię, przyniósł mu popularność, daleko poza granicami kraju był „Sąd ostateczny” namalowany na zlecenie Filipa Pięknego. Wtedy też jego dzieła zaczęły się pojawiać w innych krajach, został doceniony i sławny. W późnym okresie twórczości Boscha, zaczął dominować pejzaż, co skłania do przypuszczeń, że na jego obrazy miało wpływ malarstwo włoskie z tego okresu.
Bosch był charakterystycznym malarzem o specyficznym stylu. Jego obrazy charakteryzuje chropowata faktura, co różniło je od innych dzieł holenderskich malarzy.